LET OP: WIJ ZIJN VERHUISD NAAR DE WATERLOSEWEG 7A IN APELDOORN!

Corona en arbeidsrecht

De meest gestelde vragen
helderecht hajo coumou thuiswerken corona coronavirus afbeelding illustratie

Corona en arbeidsrecht

Het coronavirus vergt ongekende maatregelen, die ons allemaal treffen. Wij  uiten ons respect voor alle medewerkers in de zorg. Die medewerkers moeten hun werk blijven uitvoeren in lastige werkomstandigheden. Werkgevers in andere sectoren hebben juist met terugvallende inkomsten te maken, terwijl de werknemers wel doorbetaald dienen te worden.

Is sprake van werkvermindering?

Om de gevolgen voor de werkgelegenheid zo klein mogelijk te laten zijn heeft de overheid in eerste instantie de werktijdverkorting ingevoerd. Dit heeft in korte tijd tot zóveel aanvragen geleid dat het kennelijk onwerkbaar werd voor het UWV. Vandaar dat deze regeling is beëindigd vanaf 17 maart 2020. In de plaats van die regeling is de Tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor werkbehoud (NOW) gekomen. Werkgevers kunnen met terugwerkende kracht vanaf 1 maart 2020 een aanvraag indienen voor een tegemoetkoming in de loonkosten gedurende drie maanden, met een verlengmogelijkheid voor nog eens drie maanden. Dit geldt ook voor flexibele contracten, zoals een oproepcontract. Afhankelijk van het omzetverlies kunnen ondernemers tot 90% van de loonsom aan tegemoetkoming ontvangen. Bijvoorbeeld horecagelegenheden die volledig zijn gesloten kunnen de maximale tegemoetkoming ontvangen. Voorwaarde is wel dat de werknemers niet worden ontslagen in deze periode. Voor de werknemers geldt dat zij hun ww-rechten niet verbruiken.

Voor ZZP’ers geldt onder voorwaarden de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo). Deze regeling geldt ook voor drie maanden vanaf 1 maart 2020 en bestaat onder andere uit een inkomensondersteuning en een lening. De uitvoering ligt in handen van de gemeente waar de ZZP’er woont. De inkomensondersteuning is maximaal rond € 1.500,- per maand, en hoeft later niet terugbetaald te worden. Er geldt een versoepeld regime, waardoor de toets op levensvatbaarheid, de vermogens- of partnertoets niet wordt toegepast.

Arbeidsrechtelijke vraagstukken

In deze roerige tijden zullen er uiteraard arbeidsrechtelijke vragen spelen bij ondernemers. Hieronder zal ik een aantal van die mogelijke vragen behandelen. De Coronacrisis is zeer uitzonderlijk. Er kunnen zich dan ook situaties voordoen die voor iedereen nieuw zijn. Daarom zal veelal ook het  principe van goed werkgeverschap en goed werknemerschap een rol spelen.

Dient het salaris van een werknemer die niet terug kan keren van vakantie doorbetaald te worden?

In de wet is geregeld dat een werknemer salaris ontvangt, als hij het werk niet heeft verricht door een oorzaak die in redelijkheid voor rekening van de werkgever behoort te komen. Het kan dus zijn dat de werknemer op vakantie is gegaan ten tijde dat er geen negatieve reisadviezen waren gegeven. Als die werknemer dan niet terug kan keren vanwege oorzaken waar hij geen invloed op heeft, dan dient zijn salaris doorbetaald te worden. Dit kan uiteraard anders zijn als er wel een negatief reisadvies gold, ten tijde van het vertrek.

De werknemer of een familielid van hem heeft de Coronavirus opgelopen, welke regels gelden?

Als een medewerker ziek is om wat voor reden dan ook, dan meldt hij zich ziek en gelden de normale regels in geval van ziekte. De werknemer dient de adviezen van de bedrijfsarts op te volgen en de werkgever dient het salaris van de zieke werknemer door te betalen voor minimaal 70% of meer als dit in de arbeidsovereenkomst of cao is bepaald. Dit kan anders zijn als de ziekte voor rekening dient te komen de werknemer. Bijvoorbeeld als de werknemer ondanks een negatief reisadvies naar een risicogebied is gegaan en daar de Coronavirus heeft opgelopen.

Indien een familielid van de werknemer de Coronavirus heeft opgelopen of verkoudheidsklachten en koorts heeft, dan dient de werknemer ook verplicht thuis te blijven, vanwege verscherpte RIVM-voorschriften. Dit betekent dat het salaris van deze werknemer doorbetaald dient te worden. Als de werknemer de mogelijkheid van thuiswerken heeft, dan kan de werkgever dit van hem verlangen.

Mag een werknemer weigeren om naar het werk te komen, vanwege besmettingsgevaar?

Zolang er geen maatregelen zijn opgelegd door de overheid, kan een werkgever van een werknemer verlangen dat hij zijn werk komt verrichten. Als de werknemer weigert te komen werken, dan kan een werkgever een loonstop doorvoeren vanwege werkweigering. Een werkgever is overigens wel verplicht om te zorgen voor een veilige werkomgeving voor de werknemers. Als er dus een mogelijkheid is om thuis te werken, dan kan een werkgever die mogelijkheid aanbieden. Ook kan een werkgever mogelijk alternatieven aanbieden, zoals het laten werken van één werknemer in een kamer waar normaal gesproken meerdere werknemers tegelijk werken.

Mag een werkgever een werknemer dwingen om thuis te blijven?

Een werkgever kan besluiten om de onderneming tijdelijk te sluiten. De werknemer blijft dan noodgedwongen thuis. Dit betekent wel dat het salaris van de werknemer doorbetaald moet worden. Als de mogelijkheid van thuiswerken bestaat, dan kan van de werknemer worden verlangd thuis te werken. De werkgever dient zich wel te houden aan de arbowetgeving en dient er voor te zorgen dat de faciliteiten aanwezig zijn om thuis te kunnen werken.

Mag een werkgever verlangen dat vakantiedagen worden opgenomen door de werknemer?

Als partijen onderling hierover geen afspraken maken, dan kan een werkgever een werknemer niet verplichten om vakantiedagen op te nemen. Als er geen thuiswerkmogelijkheden zijn, dan dient het salaris van de werknemer doorbetaald te worden.

De scholen en de kinderdagverblijven zijn gesloten. Mag de werknemer thuis blijven om te zorgen voor de kinderen?

Op grond van calamiteitenverlof uit de Wet Arbeid en Zorg kan de werknemer de eerste noodzakelijke opvang regelen. Indien de werknemer geen opvang kan regelen en dus ook op de langere termijn niet naar het werk kan komen, dan kan hij mogelijk onbetaald verlof of vakantiedagen opnemen. Als de werknemer ook thuis zou kunnen werken, dan kan de werknemer mogelijk in overleg met de werkgever thuiswerken.

Deze lijst met veelgestelde vragen is niet limitatief. Er zullen vast nog wel andere vragen leven bij zowel werkgevers als werknemers. Neem gewoon even contact op als je met vragen zit.

mr. Ekrem Karharman

Volg Helderecht op Linkedin en lees wekelijks de interessante blogs van onze advocaten.
De illustraties bij onze blogs worden getekend door onze eigen mr. H.C.J. (Hajo) Coumou.